2021-04-13

Kręgosłup jest jednym z najważniejszych elementów ludzkiego ciała. Jego bezpośrednie związki z centralnym i obwodowym układem nerwowym, położenie i funkcje stabilizacyjno-ruchowe jasno wskazują, że jest strukturą nieporównywalną z żadną inną.

Znaczenie kręgosłupa znalazło swoje miejsce także w mowie potocznej. Kręgosłup jest synonimem podstawy, rdzenia, stabilności, odwagi czy wytrwałości. Jego związki z siłą i nieugiętością ludzkiego charakteru znakomicie wyrażają sformułowania „mieć kręgosłup” czy „być pozbawionym kręgosłupa”.

Kręgosłup wraz z otaczającymi go tkankami jest bezpośrednio zaangażowany w powstawania wielu dolegliwości, włączając:

•     rwę kulszową
•     ból lędźwi
•     ból szyi i głowy
•     zablokowanie stawów krzyżowo-biodrowych
•     kręgozmyk
•     skoliozy
•     bóle w okolicy żeber
•     dyskopatie odcinka piersiowego i wiele innych

Być człowiekiem to niestety również doświadczyć w pewnym okresie życia bólu kręgosłupa czy też bólu odkręgosłupowego np. promieniującego do kolana. Według badań aż 90% populacji ludzkiej doświadcza go w pewnym okresie życia, niekiedy przyczyniając się do rozwoju niepełnosprawności.

Tak długo jak ból „pleców” towarzyszy ludzkości tak samo ludzkość próbuje zrozumieć charakter tego problemu, mechanizmy nim rządzące i znaleźć skuteczne formy leczenia. Najstarsze pisma dotyczące chirurgi w kontekście bólu kręgosłupa datuje się na 3500 lat wstecz (papirus Edwina Smitha ze starożytnego Egiptu).

Pojawienie się pierwszej dyskopatii datuje się na okres około 9000 lat wstecz na terenach obecnej Turcji, zachodniego Iranu i Lewantu i było związane ze zmianą stylu życia ówczesnych homo sapiens z trybu łowiecko-zbierackiego na osiadły, tzw. rewolucja agrarna.

Mniej odległa historia dostarcza innych prób wytłumaczenie bólu kręgosłupa, w tym najczęściej występującego bólu odcinka lędźwiowego. Na początku XX wieku uważano, że ból ma charakter rzutowany i pochodzi z zablokowania stawów krzyżowo-biodrowych czy zapalenia struktur nerwowych. Między okresem 1920-1930 szukano przyczyny w psychice chorych. Do lat 50. XX w. uważano, że problem stanowi skurcz mięśnia czworobocznego lędźwi. Do lat 90. upatrywano się problemu w krążkach międzykręgowych (potocznie dyskach). Koniec milenium to teoria osłabionego mięśnia poprzecznego brzucha. Początek XXI w. był związanych z teorią atrofii mięśnia wielodzielnego i osłabienia centralnej stabilizacji ciała. Obecnie wśród badaczy zajmujących się tematyką kręgosłupa panuje przekonanie, że problemem może być powięź piersiowo-lędźwiowa.

Choć wiele teorii stało się ważnymi elementami, wyjaśniającymi ból kręgosłupa to mimo wszystko wiele przyczyn pozostaje niewyjaśnionych, a poszukiwania kolejnych skutecznych metod cały czas trwa.

Biorąc pod uwagę złożoność tematyki związanej z bólem kręgosłupa, leczenie powinno mieć charakter indywidualny, dostosowany do danego przypadku. Nie ma jednej przyczyny bólu kręgosłupa i tak samo nie ma jednej metody leczenia, która ten ból likwiduje. Czasami należy „nastawić kręgosłup”, nierzadko problem wymaga dłuższej interwencji. Natomiast cel zawsze pozostaje ten sam - PRZYWRÓCIĆ ZDROWIE.